Szombierki, Gwardia, ROW

Legia w Pucharze Europy wygrywa z IFK Goeteborg 4-0 (na wyjeździe), Górnik Zabrze wygrywa z BK Aalborg w Pucharze Zdobywców Pucharów (też na wyjeździe, gola strzela Lubański), Ruch Chorzów remisuje z Fiorentiną (mecz na Stadionie Śląskim oglądało 80 tysięcy widzów), a GKS Katowice przegrywa 0-1 z Barceloną (oba mecze w Pucharze Miast Targowych). Te wyniki brzmią dziś jak żart, kiedy się patrzy na sytuację polskich klubów w Europie, ale w sezonie 1970/71 nie były niczym zaskakującym. O tym sezonie opowiada wyjątkowy zeszyt, który ostatnio zdobyłem.

 

Jego autorem jest pan Wojtek z warszawskiego Czerniakowa. Nie trudno się domyślić, fan futbolu. Takie albumy nie były niczym wyjątkowym przed laty. Sam prowadziłem taki w latach 90., o lidze NBA. Ten jednak wyróżnia się genialnym rysunkami. Popatrzcie na ten poniżej (po prawej). Cóż za fantastyczna sytuacja bramkowa! No i nawet reklamy się znalazły: „Margaryna Smaczna Tania Zdrowa”.

W zeszycie znalazły się wycinki z gazet sportowych o polskich ligach piłkarskich, reprezentacji, gwiazdach światowego futbolu. W II lidze grały wtedy m.in. Garbarnia, Cracovia, Odra, Hutnik, Urania i Motor. Z kolei w I m.in. Legia, Polonia, Gwardia, Szombierki, Stal, ROW i Zagłębie Sosnowiec.

Dla mnie jednak najfajniejsze są te rysunki. Co ciekawe, pan Wojtek nie tylko prowadził taki album, ale też trenował podwórkową drużynę.

A ty, jaki prowadziłeś zeszyt?

Bo, na przykład, moja ciecia prowadziła zeszyty Humor, o których pisałem TUTAJ.

 

A tu wspomnienie meczu GKS-u Katowice z Barceloną z 1970 roku:

Otagowane , , , ,

Iskierka i cyk

98 zł – tyle trzeba było zapłacić za iskrę, która zapalała palnik gazowy. Po co zużywać zapałki, skoro jest Elektryczna zapalniczka do gazu Typ PJ-II.

Wygląda trochę jak średniowieczne narzędzie tortur, ale sprawdzała się świetnie. Mimo, że ma ponad 40 lat to wciąż działa jak nowa. Wyprodukowała ją Spółdzielnia Pracy z Bielska-Białej o pięknej nazwie ELEKTROGRZEJNIK. Firma produkowała też m.in. żelazka.

Aby zadziałała – jak informuje instrukcja – wystarczyło włożyć wtyczkę przewodu zasilającego zapalniczkę do gniazdka sieciowego, zbliżyć metalową kopułę zapalniczki do palnika, odkręcić zawór gazowy i równocześnie nacisnąć przycisk kontaktowy zapalniczki.

Ważne ostrzeżenie: utrzymanie zapalniczki typu PJ-II w stanie pracy ciągłej w czasie dłuższym niż 2 sekundy może spowodować przepalenie się uzwojeń zwojnicy. Czas działania zapalniczki, konieczny do zapalania gazu wynosi 0,2 – 1 sek.

 

Różne były kolory tej zapalniczki, czerwonawy, niebieskawy, ale oczywiście najładniejszy jest biały 🙂

Nasz zestaw zawiera oryginalną gwarancję, która została wystawiona w 1977 roku.

Oto dowód na to, że nasza zapalniczka elektryczna wciąż działa:

Otagowane , ,

Wiewiórka radzi

Sylwester to czas zabawy… a może spędzić go z grą. Na przykład taką…

Trzeba i warto myć zęby – takie jest w skrócie przesłanie gry Spacer z Wiewióreczką. Zasady tej planszówki są bardzo proste. Trzeba dotrzeć do mety i kto zrobi to pierwszy wygrywa. Po drodze czekają jednak pułapki, ale też pomocnicze pola. Każdy z numerów odpowiada zadaniu. Dotyczą one higieny jamy ustnej, można się dowiedzieć co warto jeść, jak często myć zęby, jakiej pasty używać.

Po drodze są rysunki, które przypominają wiele przysmaków sprzed lat.

Wśród nich toffi, krówka, owocowa guma do żucia…

Tą piękną grę przygotował IRWiK – Ośrodek Poradnictwa Konsumenta. Domyślam się, że rozdawano ją w szkołach, w gabinetach dentystycznych.

Pamiętam różne akcje dentystyczne namawiające nas do mycia zębów w latach 80: od wspólnego szczotkowania w klasie, po pokazy jak należy to robić. Niewiele to dawało, bo każdy z nas panicznie bał się szkolnej dentystki, która na słowo „boli”, odpowiadała „ma boleć”.

Projekt graficzny tej gry przygotowała Małgorzata Wajszczuk, a konsultantką była dr Wiesława Sędrowicz.

Z jakich lat pochodzi ta gra? Myślę, że 80, ewentualnie 70. Mam nadzieję, że zachęciła kilka dzieciaków do mycia zębów…

Otagowane , , ,

Grzybowa i legumina

Ostatni dzwonek przed świętami! Nie macie jeszcze prezentów, nie wiecie co podać? Pierwszy rocznik „Przyjaciółki” z 1948 roku pomoże. Oto wybrane porady ze świątecznego numeru z grudnia 1948.

Najpierw menu. Kilka przykładów znam dobrze dziś, ale niektóre? Bo na przykład śledzie i grzybowa ok. Ale gdzie karp? Za to dużo dorsza no i legumina, czyli po prostu deserek.

Z prezentów bardzo popularne były wtedy książki. Poniżej propozycje dla dzieci. Przyznam, że nie czytałem żadnej 😦

Dla młodzieży idealnym prezentem był… karnet filatelistyczny. I to ze znaczkami z wyścigu Dookoła Polski (Tour de Pologne) ze stemplami z miast etapowych. Jak pisała redakcja to był idealny prezent „od matki dla syna” i od „siostry dla brata”.

Jak jednak pokazują moje listy do Mikołaja z lat 80, ja miałem inne priorytety.

Otagowane , , ,

Groszkowy czy beżowy

Nie ma dobrej prywatki bez patefonu, wody brzozowej i dobrze podmalowanego oka. Na przykład cieniami do powiek Kamelia. Taki to ładny zestaw trafił ostatnio w nasze ręce.

Puder prasowany bezperłowy wyprodukowała Spółdzielnia Pracy Kamelia. Mieściła się w warszawskim Ursusie, na terenie przedwojennej cegielni.

Na opakowaniu producent napisał nawet instrukcję jak należy nakładać cienie. I daje też radę: „kolor dostosowuje się do ubioru i pory dnia”.

A zestaw kolorów wyjątkowo bogaty: ciemnozielony, zielony, groszkowy, brązowy, ciemnobrązowy, jasnobrązowy, beżowy, jasnoniebieski, granatowy, fioletowy, biały.

I jeszcze bardzo ważna informacja o produkcie, to jest „klasa przodująca”.

Trzeba przyznać, że to bardzo poręczny zestaw. Ma pędzelek, lusterko. Można podmalować oko w autobusie, na przystanku, w windzie albo na papierosku.

Jak to było, lustereczko powiedz przecie….

Otagowane , , , ,

Do zabaw rytmicznych

Kastaniety – brzmi jak narzędzie zbrodni… a to instrument perkusyjny do zabaw rytmicznych.

Pamiętacie go z przedszkola, może zerówki? Teraz udało mi się go zdobyć na jednej z wyprzedaży. I to w oryginalnym opakowaniu.

Zasady gry/zabawy były bardzo proste. Wystarczyło machać zabawką, plastikowe okrągłe elementy się poruszają i uderzają o siebie wydając dźwięki.

Nasze kastaniety pochodzą z połowy lat 80. Zabawkę wyprodukowała Spółdzielnia Rzemieślnicza Centrum z Warszawy. Czy napis na etykiecie „made in Poland” świadczy o tym, że były wysyłane do bratnich krajów?

Otagowane , , ,

Sayonara dziewczyny

Amerykański żołnierz zakochuje się w japońskiej aktorce teatralnej. Związek jest bardzo trudny. Jest tuż po II wojnie światowej, Amerykanie stacjonują w Japonii. Czy ich związek przetrwa?

Eh, cóż to za piękny film. Do tego Marlon Brando, Miiko Taka, Patricia Owens, James Garner. Chodzi o film „Sayonara” Joshuy Logana z 1957 r. Zresztą nagrodzony wieloma wyróżnieniami, m.in. Oscarami. Ciekawe czy choć jedna z bohaterek nosiła tam pończochy albo rajstopy Sayonara. Oto wyjątkowe, zagraniczne okazy, które ostatnio dostałem od znajomych.

Taki nylonowy okaz, ten na zdjęciu po lewej, pochodzi z Niemiec. Pewnie zdobyty w Peweksie albo przywieziony. Sayonara o dużym rozmiarze, nadawały się chyba na wyjątkowe okazje – przynajmniej tak wynika ze zdjęcia pani na opakowaniu.

Są jeszcze zapakowane, świeżutkie. Zupełnie jak drugi egzemplarz, pończochy, które mają pomocny ściągacz. Nylonowe, pierwszej jakości. Pewnie również nadają się na wyjątkowe wyjścia.

Czy były lepsze niż polskie pończochy Opolanka? Tego nie wiem, nie nosiłem. Na pewno przydawała się im repasacja. Pamiętacie punkty naprawy pończoch. Ja pamiętam panią siedzącą w rogu w sklepie Społem na moim osiedlu. Miała stanowisko, biurko, lampkę, no i podnosiła te oczka, podnosiła i podnosiła…

A wiecie co znaczyło „zarobić na pończochy”?

Odnieść sukces, przynajmniej według słownika Franka Kimono opracowanego przez Andrzeja Korzyńskiego oraz Marka Hauszylda. Pisałem o nim TUTAJ.

No to za zdrowie pań!

Otagowane , , , ,

Bolid Unitra Zatra

Stanisław Wierzbicki był mistrzem startów. Pokazał to także w swoim pierwszym wyścigu w serii Prefo. Wygrał start i to z samym Fittipaldim!

Jednak zawodnik zespołu sponsorowanego przez skierniewicki zakład Unitra Zatra już tuż za startem musiał walczyć z usterką swojego bolidu.

Fittipaldi na moment wyprzedził Wierzbickiego, ale ten wykorzystał wewnętrzną linię toru. Opóźniając hamowanie wyprzedził rywala.

Widać było, że bolid Wierzbickiego nie sprawuje się najlepiej, rzucało go po torze, ale kierowca z Katowic doskonale nadrabiał wady auta swoimi umiejętnościami i odwagą.

Jeszcze na ostatnim okrążeniu Wierzbicki prowadził. Fittipaldi był tuż za polskim kierowcą. I wtedy tragedia!

Tuż przed start-metą przednia oś w bolidzie Wierzbickiego pękła i ten cudem tylko ratuje się przed poważną kraksą. Jednak bolid staje, a Fittipaldi mija go na kilka metrów przed metą…

…może tak wyglądałby wyścig, powiedzmy w latach 70. gdyby w F1 jeździł Polak. Czy jego bolid byłby tak awaryjny? Te samochody na zdjęciu nie są łatwe w prowadzeniu. Na zakrętach trzeba zwalniać, by nie wylecieć z toru, cały czas kontrolować gaz. Robi się to za pomocą specjalnych sterowników.

Mają przycisk do regulowania prędkości. Są podłączone do toru i do transformatora. Ale ten zestaw wyścigowy, który dostałem od kolegi, ma też wersję dostępną na baterie.

Całość składa się z masy elementów. Są części trasy, elementy ogrodzenia, oznaczniki i wiele innych części. No i cały zestaw naprawczy z oponami, silnikiem itp, jak w boksie F1.

Zestaw można było powiększać i budować coraz większe tory. No właśnie, ten zestaw został zakupiony w Centralnej Składnicy Harcerskiej w Warszawie, zapewne w latach 70. Na opakowaniach są pieczątki z cenami, wahają się w okolicach kilkudziesięciu złotych.

Od lat 50. podobne składnice znajdowały się w wielu większych miastach w Polsce.

Elektryka nie jest jakaś skomplikowana, jak widać, ale i tak nie było łatwo uruchomić ten tor po wielu latach.

W zestawie jest też instrukcja, co ważne po polsku, dzięki której można dokonywać napraw, ale też zobaczyć różne ustawienia toru.

Jeszcze słowo o Prefo, czyli enerdowskiej firmie, która produkowała ten tor. Zajmowała się również m.in. modelami H0.

Firma powstała w Dreźnie, już w latach 20. XX wieku. Produkowała różne tory z różnymi samochodzikami. TUTAJ możecie poczytać więcej.

A jeszcze ciekawostka. Wiecie co to za model wyścigowego auta?

Otóż to Wartburg F3. No to jazda!

Otagowane , , , ,

Biorę małpkę i idę do pracy

Tak, mamy już w kolekcji oryginalną butelkę po Baltic Vodka, to ta, która „grała” m.in. w „Alternatywach 4”. Pisaliśmy o niej TUTAJ.

Dzięki przyjaciołom naszą kolekcję zasiliła ostatnio kolejna piękna buteleczka.

Oto Wódka Czysta z Państwowego Przedsiębiorstwa Przemysłu Spirytusowego Polmos.

Pochodzi zapewne z lat 80., a może nawet 70. Na pięknej etykiecie tylko pojemność i moc. No prawie, widzicie ten piękny biały kieliszek wkomponowany w etykietę. Do tego napis „Produce of Poland”.

Dobrze też widać, że butelka jest zamknięta. Niestety, tutaj dramatyczna wiadomość. Zamknięcie było na tyle nieszczelne, że zawartość wyparowała!

Oj Polacy chętnie sięgali po wódkę. Wiecie, że w 1965 roku statystyczny Polak spożywał ponad 4 litry czystego alkoholu. W 1970 r. było to już ponad 5 litrów. A pod koniec lat 70. ponad 8,5 l. alkoholu, czyli 300 mln litrów rocznie.

A jak już się wypiło, to taką butelkę można było zanieść do skupu. Pamiętacie, że warto było odcinać nożykiem tą końcówkę od zakrętki przy szyjce? Wtedy więcej się dostawało za nią w skupie.

To jeszcze genialny materiał o wódce z 1981 r. z mistrzowskim tekstem „biorę sobie małpkę i idę do pracy”.

 

 

Otagowane , , ,

Tajne przez poufne

Podobno w tych rejonach były kopalnie urany. Potwierdzają to najstarsi mieszkańcy. Dlatego, w pewien sposób odwzorowując okolice Lwówka Śląskiego i Pławnej na Dolnym Śląsku postanowiłem nawiązać do tej legendy.

Nie zacząłem jednak szukać uranu, a nawiązałem do legendy na mojej makiecie H0, którą buduję przede wszystkim z elementów sprzed lat. Są pociągi, domki, tory i wiele innych rzeczy oryginalnych z PRL-u. Możecie o niej przeczytać więcej w specjalnej zakładce Makieta H0.

Dziś opowieść o kolejnym elemencie. A zaczęło się tak…

Najpierw było kilka desek, elastyczny czarny materiał, styropian, mata udająca ziemię, trochę kleju i kilka chwil roboty.

Potem trzeba było zbudować wzniesienia, doczepić kopalnię. To jest tajne miejsce, wielu mieszkańców tak naprawdę nie wie, co się tu odbywa, choć wiedzą, że coś dziwnego.

Jak widać, Henryk, Zygmunt i Benio już pracują na dole. Warunki są ciężkie. Wentylatory niespecjalnie pomagają. Ale tajemnicze kryształy wydobywane pod ziemią powodują, że chce się pracować.

Sama kopalnia nie była specjalnie trudna do wykonania, gorzej ze wzgórzem.

Styropian oblepiony materiałem imitującym ziemię nie wyglądał najlepiej.

Ale po dołożeniu drzewek, piachu, konarów i innych leśnych historii zaczęło to wyglądać.

Jak widać na górze prace również trwają. Specjalny dźwig wyciąga wagonikiem towar na rampę i tam jest zabierany.

Jest też miły akcent, to pani Halina. Lubi się opalać, po prostu…

Wiele elementów jest tu niedokończonych, ale kto powiedział, że prace zostały zakończone..

Otagowane , , , , ,