W ostatnią niedzielę (19 maja) wyjątkowa klubokawiarnia Kicia Kocia w Warszawie ugościła Bufet PRL. Wspólnie obchodziliśmy pierwsze urodziny naszego bloga. Dziękując wszystkim przybyłym zapraszamy na specjalną zakładkę z pełną relacją z wydarzenia „I urodziny Bufetu”.
Za zdjęcia dziękuję bratu.
Węgiel, ewentualnie sukiennictwo, jeżeli tylko z tym kojarzycie Wałbrzych to czas to zmienić. Otóż od połowy XIX wieku miasto słynie z porcelany.
Radca handlowy Carl Tielsch założył w mieście w 1845 roku fabrykę porcelany. Rozkwitający zakład został w latach 30. XX wieku przejęty przez ogromny koncern Hutchenreutera. Po wojnie stał się on własnością państwa, jako Zakład Porcelany Stołowej Wałbrzych. Porcelana z tego miasta znalazła się na stołach m.in. u Baracka Obamy i szwedzkich księżniczek. Nie mogło więc zabraknąć jej również u nas.
Zestaw składa się z sześciu filiżanek, imbryka, naczynka na mleko i cukier. Ozdobiono go pięknym motywem kwiatowym. Udało nam się go zdobyć na jednym z targów w Gdańsku. A oto dowód, że pochodzi z Wałbrzycha:
Czas na filiżankę pysznej herbaty…
Numer z 4 lipca 1948 roku:
Okładka 16 numeru Przyjaciółki z pierwszego rocznika doskonale ilustruje jaki nadszedł czas w roku. Czas na pola! A w środku? Mało zdjęć, ale za to wyjątkowo dużo porad. Na początek 4 modele estetycznych, praktycznych i modnych sukien. Czy dzisiaj każda z nich nie byłaby hitem?
Polacy odżywiają się nie najgorzej, zwłaszcza na wsi, spożywając dość nabiału, kartofli, żuru, barszczu z kiszonych buraków, kwaszonej kapusty – tak zaczyna się tekst o kuchni. Kto dzisiaj tak je! W nim wstrząsające wnioski w stylu: Francuzi, którzy od kilku pokoleń jedzą wyłącznie białe pieczywo pozbawiają organizm witaminy rozrodczej E. Nasza polska wieś przynajmniej na razowcu ani myśli się wyludnić.
Obok kolejny zestaw ćwiczeń oraz cykl Jak się zachować?
Na koniec tradycyjnie dział zagadek. Są też wstrząsające porady kosmetyczne.
Telefonów polowych w działaniach wojennych używano już przed II Wojną Świątową. Kiedy się skończyła nasze wojska zaczęły korzystać z „pomocy” bratnich jednostek. Dzięki nim wojacy mogli używać chociażby takich cudeniek jak dzisiejszy bohater: Telefon polowy Tap-67.
Napisy są tu w językach polskim i rosyjskim, ale podobno to produkcja węgierska. Według tabliczki nasz aparat polowy Tap-67 pochodzi z 1971 roku. Zasilany był z akumulatora o napięciu 9V. Umieszczony jest w niezniszczalnej skrzynce. Całość waży ponad 2.5 kilo. Niestety kompletnie nie znamy się na jego obsłudze, a instrukcja sprawdzania aparatu tylko pogarsza sprawę. Znaleźliśmy informację, że „aparat ten pracował w systemie MB lub CB. W systemie MB wywołanie centrali lub współpracującego abonenta następowało poprzez wysłanie zewu induktorowego, zaś w systemie CB poprzez podniesienie mikrotelefonu”. Ale nie pytajcie co znaczy MB i CB…
Dopisek z kwietnia 2015:
Teraz już wiemy co oznaczają te skróty, bo Pan Rafał pięknie wyjaśnił to w swoim komentarzu:
System MB (miejscowa bateria) to typowa sieć polowa. Kable od poszczególnych telefonów prowadzono do polowej centralki obsługiwanej ręcznie przez telefonistkę, którą wywoływało się za pomocą sygnału podanego prądem przemiennym. Prąd stały służący do rozmowy zapewniała bateria. Prąd przemienny wytwarzał tzw. induktor, napędzany korbką. W systemie MB dzięki własnemu zasilaniu można było nawet połączyć dwa aparaty bezpośrednio i rozmawiać bez pośrednictwa centrali.
System CB (centralna bateria) to zwykła cywilna telefonia stacjonarna. Żeby z niej skorzystać za pomocą takiego telefonu potrzebna była jednakże dodatkowa przystawka z tarczą numerową.
Egzemplarz dostaliśmy od taty Bogdana, a zakupionym został nie byle gdzie, bo ze stoiska przy samym Westerplatte!
Československe Aerolinie oraz Polskie Linie Lotnicze. To dla tych przewoźników przygotowano wyjątkowe torby z naszej kolekcji.
Najpierw rodzime cudo. Po znaczku na torbie wiemy na pewno, że została wyprodukowana po 1981 roku. Artyści Roman Duszek i Andrzej Zbrożek stary znak żurawia wpisali w literę O w skrócie przewoźnika. Ciekawe, że w filmie „Miś” Stanisława Barei realizowanym w 1980 roku już widniało nowe logo. Torba bez problemu zmieści sporego laptopa, choć na pewno nie po to została zaprojektowana. Ma regulowaną rączkę oraz kieszonkę na froncie za logo. Wykonana jest z trwałego przypominającego ortalion materiału. Warto pamiętać, że aż do 1938 roku polski przewoźnik nazywał się Polskie Linje Lotnicze. Dopiero wtedy wymieniono „j” na „i”. Za samego żurawia odpowiada Tadeusz Gronowski, który wygrał konkurs w 1929 roku. Oczywiście bywały przeróżne torby. Nasza to tylko jeden z przykładów. Tak jak jej czeski, a raczej czechosłowacki odpowiednik.
Czerwony kolor, podobna pojemność do torby Lotu. Do tego pasek i kieszonka z przodu na gustowny guziczek. Materiał to już skaj. To logo CSA zniesiono w 1991 roku, także torba na pewno pochodzi z lat wcześniejszych. Dzisiaj już niestety nie ma tego pięknego samolociku w logo. A szkoda…
Na koniec piękny filmik informacyjny Lotu jeszcze ze starym logo. Jak to chwalono się połączeniami między Wschodem, a Zachodem:
W związku z tym, że działamy już ponad 12 miesięcy wszystkich chętnych zapraszamy na wyjątkowe spotkanie w niedzielę 19 maja w warszawskiej klubokawiarni KiciaKocia. Zaczynamy o godz. 17. Będzie można zobaczyć wiele naszych wyjątkowych okazów na żywo! Zapraszamy wszystkich!
Taki zestaw zakąskowo-deserowy bezapelacyjnie powinien znajdować się w każdym szanującym się domu minionej epoki. Przecież bez łyżeczek i widelczyków nie byłoby imienin, komunii czy styp. Dlatego u nas też znaleźliśmy miejsce na te wyjątkowe sztućce.
Obrazek na opakowaniu podpowiada do czego mogą służyć. Swoją drogą ciekawe czy ktoś rozszyfruje co też znajduje się na platerze u dołu obrazka: zielone placki z ciemnym środkiem?
W środku zestaw 6 łyżeczek i 5 widelców (jeden zaginął podczas którejś z biesiad). Z pięknym egzotycznym wzorem, kolorowe umilały jedzenie bitej śmietany czy też galaretki owocowej. Nasz zestaw wyprodukowała Spółdzielnia Rzemieślnicza Żoliborz. Kosztowały 425 zł i pochodzą prawdopodobnie z 1981 roku. Wspomniana spółdzielnia produkowała też wiele innych sztućców. Także do bardzo podobnego zestawu, ale bez rzeźbień.
Pozostaje tylko przypomnieć najbardziej drastyczny przejaw użycia deserowych łyżeczek. Oczywiście miał on miejsce w filmie „Dziewczyny do wzięcia”. Smacznego!
To na pewno jeden z przedmiotów najbardziej kojarzących się nam z ZSRR, a przez to ściśle związany z PRL-em. Choć żeby było jasne dzisiejszy bohater to w cale nie wymysł stricte radziecki. Otóż lalki w stylu Matrioszki wymyślono dużo wcześniej w Japonii.
W Rosji powstała pod koniec XIX wieku i na Wystawie Światowej w Paryżu w 1900 zrobiła furorę. Co ciekawe, to właśnie podczas tej wystawy odbył się pierwszy publiczny pokaz filmu z dźwiękiem. Sama Matrioszka pochodzi od popularnego na wschodzie zdrobnienia imienia Matriona.
Zdecydowana większość malunków na drewnianych lalkach to kobiety w strojach ludowych, ale swoje miejsce na Matrioszkach znaleźli również ludzie kultury, postacie świętych czy politycy (Napoleon, Stalin). Matrioszki mogą liczyć od kilku do nawet 100 lalek! Taki okazały egzemplarz znajduje się w Moskiewskim Muzeum Historycznym.
Nasz egzemplarz nie jest może imponujący, ale za to z rodzinnej kolekcji, trzymany przez lata. Najdroższe są ponoć ręcznie malowane Matrioszki z drewna lipowego. Niestety nasza z lipy nie jest, ale i tak robi wrażenie. I jakie urodziwe panie…
W klipie dla Gienek Loska Band „Zostań z nami” pojawia się radziecki projektor do filmów 8mm, który opisywaliśmy tutaj: https://bufetprl.com/2013/03/07/nu-pogodi/
Spójrzcie na przykład na czas 0:21 i później:
Numer z 27 czerwca 1948 roku:
Tym razem obcięliśmy dół okładki żeby pokazać pełny napis i istotną wiadomość o zwiększonym nakładzie Przyjaciółki. To już ponad 600 tysięcy egzemplarzy.
Zaczynamy od dawno nie przedstawianej Opowieści filmowej. W tym numerze „Kulisy wielkiej rewii”, czyli przypomnienie musicalu z 1941 roku o oryginalnym tytule „Ziegfeld girl”. Wystąpiły w nim takie gwiazdy jak Judy Garland czy James Stewart. Znamienne są zwłaszcza dwa ostatnie zdania tego tekstu:
„Chwilami sprawia to dość przykre wrażenie, gdyż film nabiera pewnych cech wulgarności obok braku prawdziwego artyzmu. Gra aktorów poprawna”.
Dalej w Przyjaciółce mamy kolejne teksty o pijaństwie, wykroje, odpowiedzi na listy i przepisy kulinarne. Oto zestaw na cały tydzień. Uwagę zwraca duża ilość potraw z ziemniakami:
Tradycyjnie w gazecie nie brakuje wyjątkowych reklam. My zwróciliśmy uwagę na kolejny produkt znanej już z Przyjaciółki firmy Strójwąs. Oto zupa grzybowa:
Bufet PRL 